Skip to main content

De Consulatu Suo by Cicero

Principio aetherio flammatus Iuppiter igni 1 vertitur et totum conlustrat lumine mundum 2 menteque divina caelum terrasque petessit, 3 quae penitus sensus hominum vitasque retenta[n]t, 4 aetheris aeterni saepta atque inclusa cavernis. 5 Et si stellarum motus cursusque vagantis 6 nosse velis quae sint signorum in sede locatae, 7 quae verbo et falsis Graiorum vocibus errant, 8 re vera certo lapsu spatioque feruntur, 9 omnia iam cernes divina mente notata. 10 Nam primum astrorum volucris te consule motus 11 concursusque gravis stellarum ardore micanti[s] 12 tu quoque, cum tumulos Albano in monte nivalis 13 lustrasti et laeto mactasti lacte Latinas, 14 vidisti et claro tremulos ardore cometas; 15 multaque misceri nocturna strage putasti, 16 quod ferme dirum in tempus cecidere Latinae, 17 cum claram speciem concreto lumine luna 18 abdidit et subito stellanti nocte perempta est. 19 Quid vero Phoebi fax, tristis nuntia belli, 20 quae magnum ad columen flammato ardore volabat, 21 praecipitis caeli partis obitusque petessens? 22 Aut cum terribili perculsus fulmine civis 23 luce serenanti vitalia lumina liquit? 24 Aut cum se gravido tremefecit corpore tellus? 25 Iam vero variae nocturno tempore visae 26 terribiles formae bellum motusque monebant, 27 multaque per terras vates oracla furenti 28 pectore fundebant tristis minitantia casus; 29 atque ea quae lapsu tandem cecidere vetusto, 30 haec fore perpetuis signis clarisque frequentans 31 ipse deum genitor caelo terrisque canebat. 32 Nunc ea Torquato quae quondam et consule Cotta 33 Lydius ediderat Tyrrhenae gentis haruspex, 34 omnia fixa tuus glomerans determinat annus. 35 Nam pater altitonans stellanti nixus Olympo 36 ipse suos quondam tumulos ac templa petivit 37 et Capitolinis iniecit sedibus ignis. 38 Tum species ex aere vetus venerataque Nattae 39 concidit, elapsaeque vetusto numine leges, 40 et divom simulacra peremit fulminis ardor. 41 Hic silvestris erat Romani nominis altrix, 42 Martia, quae parvos Mavortis semine natos 43 uberibus gravidis vitali rore rigabat: 44 quae tum cum pueris flammato fulminis ictu 45 concidit atque avolsa pedum vestigia liquit. 46 Tum quis non, artis scripta ac monumenta volutans, 47 voces tristificas chartis promebat Etruscis? 48 Omnes civilem generosa[m] stirpe profectam 49 <vol>vier ingentem Cladem pestemque monebant, 50 tum legum exitium constanti voce ferebant, 51 templa deumque adeo flammis urbemque iubebant 52 eripere et stragem horribilem caedemque vereri; 53 atque haec fixa gravi fato ac fundata teneri, 54 ni prius excelsum ad columen formata decore 55 sancta Iovis species claros spectaret in ortus: 56 tum fore ut occultos populus sanctusque senatus 57 cernere conatus posset, si solis ad ortum 58 conversa inde patrum sedes populique videret. 59 Haec tardata diu species multumque morata 60 consule te tandem celsa est in sede locata, 61 atque una fixi ac signati temporis hora 62 Iuppiter excelsa clarabat sceptra columna, 63 et clades patriae flamma ferroque parata 64 vocibus Allobrogum patribus populoque patebat. 65 Rite igitur veteres, quorum monumenta tenetis, 66 qui populos urbisque modo ac virtute regebant, 67 rite etiam vestri, quorum pietasque fidesque 68 praestitit et longe vicit sapientia cunctos, 69 praecipue coluere vigenti numine divos. 70 Haec adeo pcnitus cura videre sagaci 71 otia qui studiis laeti tenuere decoris, 72 inque Academia umbrifera nitidoque Lyceo 73 fuderunt claras fecundi pectoris artis. 74 E quibus ereptum primo iam a flore iuventae 75 te patria in media virtutum mole locavit. 76 Tu tamen anxiferas curas requiete relaxans, 77 quod patriae vacat, id studiis nobisque sacrasti. 78

Poetry